W roku 2011 minęła 30 rocznica Strajku Studentów Łódzkich
Pod wieloma względami strajk był wydarzeniem szczególnym, właściwie nie wydarzeniem, ale ciągiem zdarzeń, działań, interakcji i decyzji, które doprowadziły do wyartykułowania potrzeb środowiska studenckiego w procesie jego oddolnego formowania się i re-organizowania warunków, w jakich młodym ludziom przyszło żyć i studiować.
Strajk studentów w Łodzi był najdłuższym protestem młodzieży akademickiej pod koniec ubiegłego wieku. Rozpoczął się 21 stycznia 1981 roku a zakończył 17 lutego 1981. Trwał 28 dni, a jeśli liczyć wcześniejsze okresy "Solidarnego Czekania" w sumie cała akcja protestacyjna rozciągała się na 44 doby.
W miarę jego trwania uczestnicy precyzowali swoją własną wizję studiowania i nabywali kompetencje do jej negocjowania, co wzmacniało świadomość samostanowienia o sobie środowiska akademickiego, walczącego nie tylko o swoje lokalne postulaty (jak wolność wyboru lektoratu innego niż język rosyjski, czy zniesienie egzaminu z podstaw nauk politycznych) ale o sprawy o wiele głębsze i bardziej podstawowe, o wolność, demokrację, o autonomię uczelni wyższych.
Dla poszczególnych uczestników strajk był przeżyciem emocjonującym i znaczącym, doświadczeniem pełnego zaangażowania we wspólną sprawę pozostawiającym trwałe ślady w ich przyszłych biografiach.
Interesujące jest nie tylko to jak doszło do strajku, jak się rozwijał z drobnych i na pozór mało znaczących wydarzeń, jak nabierał rozmachu i energii do dokonania zmiany, ale także w jaki sposób przez tyle dni udało się ten potencjał utrzymać, jak podtrzymywane było morale strajkujących i jak wyglądała ich codzienność. Strajk jest także interesujący sam w sobie jako ogromne przedsięwzięcie organizacyjne i komunikacyjne, jako przykład negocjacji zbiorowych.
*
Ideą przyświecającą stworzeniu tego bloga jest próba podzielenia się materiałami, informacjami i refleksjami dotyczącymi strajku studentów łódzkich z 1981 roku, utrzymanie ich w żywej pamięci (dla następnych pokoleń studiujących) i ocalenie od zapomnienia.
Wydaje się to szczególnie ważne w sytuacji, gdy hasło "NIE CHCEMY SERYJNEJ PRODUKCJI MAGISTROW" wcale nie straciło na swojej aktualności i może być iskrą kolejnych znaczących przemian.
Jan Lutyński (red.) Strajk studentów łódzkich 81 w świetle analiz socjologicznych, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2010.
Książka niniejsza jest efektem analiz łódzkich socjologów, którzy w czasie trwania strajku i pierwszych miesiącach po nim rozpoczęli badania terenowe wykorzystujące wszechstronny wachlarz metod i technik otrzymywania materiałów (wywiady kwestionariuszowe, testy psychologiczne, obserwacja uczestnicząca) analiza dokumentów oficjalnych, analiza nagrań prowadzonych negocjacji. Przedmiotem zainteresowania badaczy były: proces wyłaniania się postulatów studenckich, sposoby prowadzenia negocjacji, cechy osobowościowe strajkujących, organizacja i kierowanie strajkiem, opinie łodzian na temat strajkujących. Pierwotnie praca ukazała się w 1981 r. w formie broszurowej i w bardzo niskim nakładzie. W 2010 r., w trzydziestą rocznicę strajku, przedrukowano pierwowzór. Opracowanie zawiera osiem tekstów dotyczących łódzkiego strajku w 1981 roku.
Minister Górski i P. Wróbel w trakcie negocjacji ze studentami
Dnia 21 marca 2011 odbyło się spotkanie członków Oddziału Łódzkiego Polskiego Towarzystwa Socjologicznego, studentów aktualnych i ówczesnych uczestników Strajku, osób kierujących strajkiem oraz współredaktorów książki pod redakcją Jana Lutyńskiego pt. Strajk studentów łódzkich '81 w świetle analiz socjologicznych, Wydawnictwo UŁ, Łódź 2010.
Jan Lutyński (red.) Strajk studentów łódzkich 81 w świetle analiz socjologicznych, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2010.
